DÜNYA LİDERLERİNİN ATATÜRK İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ
Yeni Türk Devleti ile Ankara Antlaşması'nın imzalanması nedeniyle; "Bizi arkadan vurdu, dağ başındaki haydutlarla, Mustafa Kemallerle anlaştı" diyenlere Fransız Başbakanının Mecliste verdiği cevap:
Dağ başındaki haydutlar diye isimlendirdiğiniz kahraman Mustafa Kemal ve Onun tüm askerleri burada olsalardı teker teker hepsinin heykellerini dikerdik. Böylesine kahraman bir antlaşma imzalamaktan gurur duyuyorum. (1921)
BRIAND
Fransa Başbakanı
Fransa,
kendisine pek çok dostluk belirtileri göstermiş olan bu büyük adamın anısını daima canlı tutacaktır.
Eduard DALADIER
Fransa Başbakanı
Atatürk,
yalnız Türk Milleti'nin değil, özgürlüğü uğruna savaşan bütün milletlerin önderiydi. O'nun direktifleri altında siz bağımsızlığınıza kavuştunuz. Biz de o yoldan yürüyerek özgürlüğümüze kavuştuk.
Sucheta KRIPALANI
Hint Parlamento Heyeti Başkanı
Benim
üzüntüm, bu adamla tanışmak hususundaki şiddetli arzumun gerçekleşmesine artık imkan kalmamış olmasıdır."Sovyet Rusya Hariciye Nazırı Litvinof ile görüşürken kendisine onun fikrince bütün Avrupa'nın en kıymetli ve en ziyade dikkate değer devlet adamının kim olduğunu sordum. Bana Avrupa'nın en kıymetli devlet adamının Türkiye Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal olduğunu söyledi. "
Franklin D. ROOSEVELT
A.B.D Başkanı
Ser,
dayanıklı ve mücadeleci. Bence harika bir subay. Kelimenin tam manasıyla mükemmel bir yönetici."
General Liman Von Sanders
Asker-Devler adamı, çağımızın en büyük liderlerinden biri idi. Kendisi, Türkiye'nin
dünyanın en ileri memleketleri arasında hak ettiği yeri almasını sağlamıştır. Keza O, Türklere, bir milletin büyüklüğünün temel taşını teşkil eden, kendine güvenme ve dayanım duygusunu vermiştir. Ben Atatürk'ün sadık arkadaşlarından biri olarak büyük iftihar duyuyorum.
General - DOUGLAS MC ARTHUR - Kasım 1963
Atatürk yalnız Türk tarihinin büyük bir siması değil, aynı zamanda bir büyük adamıdır. O'nun yeni Türkiye'yi yaratan eseri, yüzyıllara intikal eden bir anıt olarak kalacaktır. Yunanistan Başbakanı -
GENERAL METAKSAS
O; şahsi kazanç ve şöhret peşinde koşan basit bir diktatör değil, gelecek nesiller için sağlam temeller atmaya uğraşan bir kahramandı.
WALTER L. WRİGHT JR.
Atatürk'ün dış münasebetler konusu üzerindeki görüşlerini inceleyen bir kimse, fikirlerinin değeri ve ifade edildikleri zamanı aşan manaları karşısında daima hayrete düşer.
A.B.D. Büyükelçilerinden - AWRA M. WARREN
Büyük Atatürk'ün ufulünden dolayı teessürümüz o derece derin ve sonsuzdur ki, bunu ifade etmek için kelime bulamıyorum. Çünkü Atatürk, yalnız Türkiye'nin değil, bütün şarkın Ata'sı idi.
Afganistan - VELİ HAN
Türkiye'yi son ziyareti sırasında Anıtkabir'in altın defterine şu sözleri yazmıştı. "Atatürk artık rahatça ölebilirdi. -Mademki ışık parlamakta, alev yanmakta ve memleket ilerlemekte devam ediyor...
General DE GAULLE
Mustafa Kemal sosyalist değil, fakat görülüyor ki iyi bir teşkilatçı, yüksek anlayışlı, ilerici ve iyi düşünceli, akıllı bir lider. Mustafa Kemal, soygunculara karşı bir Kurtuluş Savaşı veriyor. Emperyalistlerin gururunu kıracağına ve Sultanı da yaranı ile birlikte alt edeceğine inanıyorum.
LENİN
Ben şimdiye kadar on beş hükümdar ve cumhurbaşkanı ile özel ve resmi konuşmalar yatım. Bu geceki kadar ezildiğimi hatırlamıyorum. Mustafa Kemal'de büyük bir ruh kudretinin esrarı var.(1922)
İngiliz Generali - SIR CHARLES TOWNSHEND
Ser, dayanıklı ve mücadeleci. Bence harika bir subay. Kelimenin tam manasıyla mükemmel bir yönetici.
Alman Generali - VON SONDERS
Fransa, kendisine pek çok dostluk belirtileri göstermiş olan bu büyük adamın anısını daima canlı tutacaktır.
Fransız Başbakanı - EDOUARD DALADIER
Hayatının sonuna kadar ulusunun mutlak güvenliğiyle kurduğu devletin başında kalan muzaffer kumandanın kişiliği eşi görülmemiş bir karekter örneğidir.
Eski İtalya Dışişleri Bakanı - COMTE CARLO SFORZA
Öyle zamanlar oldu ki, anılar içinde benim eşsiz nitelikte gördüklerimi düzeltti: "- Hayır... Ben bunda yanılmışım. Eğer şöyle düşünseydim ve yapsaydım sonucu daha eksiksiz olacaktı." dediği az değildi. Gerçekçilik O'nun korkmadığı şeydi.
Eski Amerika Elçisi - General, CHARLES H. SHERRİLL
Türkler O'na çok haklı olarak Atatürk dediler ve kendilerini baba tanıdılar. Gerçekten de O, ulusunu seven ve ulusu için didinen bir baba olmuş ve yurdunu çok az bir zamanda verimli, yaratıcı bir gelişmeye yöneltmiştir.
Macar Meclis Başkanı - GYULA KORNİS
Atatürk tarihten hakiki dersler almış nadir büyüklerden biridir. Bütün çaba ve uğraşmaları yalnız kendi ulusu içindir.
Alman Tarihçisi - Prof. HERBERT MELZİG
Kuvvetli karakterli ve dünya ulusları arasında kendi ulusunun haklı durumu üzerinde kesin ve pratik görüşlü bir adam olarak O, hiçbir zaman kişisel şöhret ve yükselme peşinde koşmadı. Yurdunun çıkarları her şeyin üstünde tutan ve ulusu için en faydalı sonuca varmaya çalışan bu zat, gücünü damarlarına işlemiş görev duygusundan alıyordu
İngiliz Yarbayı - A. RAWLİNSON
Atatürk'ün askerlik tarafına hayret etmiyorum. Her meslekte deha sahibi insanlar vardır, buna şaşılmaz. Fakat İsviçre Medeni Kanununu kabul etmek ve Türkiye'de yürürlüğe koymak! Bu âdeta dehanın da üstünde bir şey, hukuktan anlayan ve insan haklarına inanan biri sıfatıyla söylüyorum. İşte buna hayranım!
Fransız Milli Meclisi Başkanı - EDOUARD HERRİOT
Akıllı ve barışçı yöntemlerle gerçekleştirdiği eseri halkların tarihinde izlerini bırakacaktır.
Albert LEBRUN
Fransız Cumhurbaşkanı
Atatürk bu yüzyılın büyük insanlarından birinin tarihi başarılarını, Türk halkına ilham veren liderliğini, modern dünyanın ileri görüşlü anlayışını ve bir askeri lider olarak kudret ve yüksek cesaretini hatırlatmaktadır.
Çöküntü halinde bulunan bir imparatorluktan özgür Türkiye'nin doğması, yeni Türkiye'nin özgürlük ve bağımsızlığını şerefli bir şekilde ilan etmesi ve o zamandan beri koruması, Atatürk' ün Türk halkının işidir. Şüphesiz ki, Türkiye' de giriştiği derin ve geniş inkılaplar kadar bir kitlenin kendisine olan güvenini daha başarı ile gösteren bir örnek yoktur.
John F. KENNEDY
A.B.D Başkanı
Mustafa
Kemal Atatürk, kuşkusuz 20. yüzyılda dünya savaşından önce yetişen en büyük devlet adamlarından biri, hiçbir millete nasip olmayan cesur ve büyük bir inkılapçı olmuştur. (1963)
Ben Gurion
İsrail Başbakanı
Büyük
adamlar, kuşaklarının başındadır. Türk Milleti'nin başındaki büyük ve dahi Atatürk, politika ve savaş alanlarında yılmayan büyük ve yurtsever bir insandı.
KERAMA
Lübnan Başbakanı
Türkler O'na çok haklı olarak Atatürk dediler ve kendilerini baba tanıdılar. Gerçekten de O, ulusunu seven ve ulusu için didinen bir baba olmuş ve yurdunu çok az bir zamanda verimli, yaratıcı bir gelişmeye yöneltmiştir.
Gyula KORNİS
Macar Meclis Başkanı
Kemal
Atatürk, yalnız bu yüzyılın en büyük adamlarından biri değildir. Biz Pakistan'da, Onu geçmiş bütün çağların en büyük adamlarından biri olarak görüyoruz. Askeri bir deha, doğuştan bir lider ve büyük bir yurtsever.
Eyüp Han
Pakistan Cumhurbaşkanı
Şöhreti
bütün cihana yayılmış olan tecrübeli başkanın yönetimi herkesin sevgi ve saygısını çeken büyük Türk Milleti'nin milli bağımsızlığını devamlı bir başarı ile kuvvetlendirmiş ve yeni milli yapısını yaratmıştır.
Kalinin
Sovyet Başbakanı
Atatürk yalnız Türk tarihinin büyük bir siması değil, aynı zamanda bir büyük barış adamıdır. O'nun yeni Türkiye'yi yaratan eseri, yüzyıllara intikal eden bir anıt olarak kalacaktır.
General METAKSAS
Yunanistan Başbakanı
“ BÜTÜN İNSANLIK İÇİNDE GERÇEK BİR ONUR SİMGESİ ”
UNESCO-1963
“ Uluslararası anlayış ve barış yolunda çaba harcamış üstün bir kişi, olağanüstü bir devrimci, sömürgecilik ve emperyalizme karşı savaşan ilk lider, insan haklarına saygılı, dünya barışının öncüsü, insanlar arasında hiçbir renk, din, ırk ayrımı gözetmeyen eşsiz devlet adamı, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu. ”
156 ülkenin 1981 yılında oybirliği ile kabul edilen kararı
· “ Atatürk’ün “Yurtta Barış, Dünyada Barış” düşüncesi ölümsüzdür. Atatürk’ün son zaferini, savaşta kazanılan zafer olarak değil, bütün dünya uygarlığı için önem taşıyan sosyal kültüre sahip bir insanın zaferi olarak adlandırıyorum. ”
Prof. Dr. Vitali ŞEREMET
(Rusya Bilimler Akademisi)
· “ Atatürk bir yandan savaş adamıdır ; öte yandan da barış adamıdır. Öte yandan da barış adamıdır. İçindeki büyük askeri deha, ulusunu çökmekten kurtarmış ; gene içindeki devlet adamı niteliği, hayatına ışık saçtığı milletinin yeniden doğuşunu sağlamıştır. ”
LORD KİNDROSS
· “ Mustafa Kemal ezeli düşman tanımazdı. Hiçbir vakit kazandığı zaferleri, aşırı isteklerle tehlikeye sokmamıştır. ”
Prof. GOTTARD JOSCHKE
· “ Büyük bir sebatkarlık ve ileri görüşle, devrimler ve ülkesini yeniden kurma işinin ardından koşuyor ; yüreğinde ülkesinin ateşli sevgisi, ulusal inancıyla o durmadan esinlendiği insanlık tutkusunu uzlaştırmaya çalışıyor varlığında O. ”
“ ... Mustafa Kemal’in tek bir düşüncesi vardır, dünya barışını sağlamaktır bu da ; bunun için de, kesin sınırlarını öz elleriyle çizmiş olduğu kendi ülkesinin dirliğini sağlamaya çalışır her şeyden önce ; bunun ötesinde herhangi bir tutkuyu kendisi beslemediği gibi hiç bir zaman körüklememiştir de. ”
Neila PAVLOVA (Paris 1930)
· “ Atatürk diğer şahsiyetlerle mukayese kabul etmez. ”
Haydar ALİYEV
(Azerbaycan Cumhurbaşkanı)
· “ Einstein nasıl yüzlerce yıllık Newton fiziğinin geçirdiyse, Atatürk de yüzlerce yıllık bir imparatorluk yönetiminin yıkıntıları üzerinde demokratik bir toplum ve devlet kurdu. ”
“ Atatürk, demokrasi kuran bir dehadır. ”
Cornelius BISCHOFF
(Alman Edebiyatçı)
· “ Atatürk, yalnızca tüm zamanların en iyi komutanlarından biri değil, aynı zamanda siyaset kuramının büyük filozoflarından biridir. ”
Prof. Dr. Jorge Blanco VILLALTA
(Arjantinli Diplomat)
· “ Atatürk, tarihin Türk ulusuna ve insanlığa bir armağanıdır. ”
Klaus LİEBE
(Alman TV’ci)
· “ Atatürk, gideceği yolu bilen bir kişiydi. Bulunduğu ortamdan çok etkilenmeyen, tersine, o ortamı ve orada bulunanları etkileyerek doğruluğuna inandığı düşüncelere çeken bir kimse idi. ”
Andrew MANGO
(İngiliz İletişimci)
· “ Bana göre Atatürk’ün devlet adamı olarak büyüklüğü yalnız yaptığı devrimlerden ileri gelmiyor. O’nun uzak görüşlülüğü var. Solda ve sağda aşırılığı kesti ve onlarla savaştı. Komünistlerle faşistleri aynı hapislere doldurdu. Bu büyük bir meziyettir. Çünkü böylece normal bir devleti kurmayı başardı. Bu çok mühim. ”
Radi FİŞ
(Rus Edebiyatçı)
· “ Bu, dünyanın çok biçimli olduğunu ve yaşamın tekrarlanmadığını hissetmektir ve her durum için ayrı yanıt bulmak çabası demektir. Bence, Atatürk’ün ülke sorunlarını çözmek için göstermiş olduğu çabalar ve uyguladığı strateji de bundan ibarettir. ”
Prof. Dr. Mikail MEYER
(Moskova Üniversitesi)
· “ Atatürk özünde bir bilgindi. ”
“ Ama her şeyin ötesinde Türkler, başkalarından daha üstün olduklarını ileri sürmeyen ; yalnızca başkalarından daha kötü olmadıklarını söyleyen insanlardır. ”
Prof. Dr. Geoffrey LEWIS
(Oxford Üniversitesi)
“ Atatürk 24 karatlık bir önderdi. ”
Prof. Dr. Carther FINDLEY
(Ohio Stato Üniversitesi)
· “ Atatürk, tarihin dehalarından biriydi ; çağdaş uygarlığın Türkiye’de kök salmasını sağladı. ” David BARCHARD
(İngiliz Gazeteci)
· “ Eğer Atatürk olmasaydı, yalnız Türkiye diye bir devlet değil, Anadolu’da Türk diye bir şey de ortada olmayacaktı. Atatürk bir komutan olarak Türkleri yok olmaktan kurtardı. ”
“ Yıkılmış bir ülkeyi eline alıp onu sonunda demokrasiye kavuşturdu. İşlerliği olan bir ekonomiye sahip kıldı. İnsanların eğitim-öğretim gördüğü, dillerini öğrendiği bir ülkeye dönüştürdü. Ama bütün bunları rahatı yerinde zengin bir ülkede değil, son derece yoksul, yakılıp yıkılmış bir ülkede yaptı. Çiftçilik yapmak için hayvan kalmamıştı. Kentler yıkılmıştı. İşte bunun için Atatürk’ün çok üstün başarılar sergilediğini düşünüyorum. ”
Prof. Dr. Justine Mc CARTHY
(Kentucky Louisville Üniversitesi)
“ Atatürk, yaşamını ülkesine adamış örnek bir insandı. ”
“ Türkiye’yi çağdaş dünyanın bir parçası yapmak istedi. ”
Prof. Dr. Catherine BURIL
(ABD Colombia Üniversitesi)
“ Kahramanlıklarını göz önüne aldığımda, özetle diyebilirim ki, tarihte ülkesi için, M. Kemal Atatürk’ten daha büyük işler başarmış hiç kimse yoktur. ”
“ Çok değişken, olağanüstü, çok güzel, çok güçlü yapısı olan bir yüzü vardı Atatürk’ün. ”
“ Atatürk, ‘babalar kadar, anneler de eğitilmelidir ; yoksa çocuklar gün ışığı göremezler, ’ dedi. ”
Tarquin OLİVİER
(İngiliz Film Yapımcısı)
· “ Eğer Atatürk olmasaydı, yalnız Türkiye diye bir devlet değil, Anadolu’da Türk diye bir şey de ortada olmayacaktı. Atatürk bir komutan olarak Türkleri yok olmaktan kurtardı. ”
“ Yıkılmış bir ülkeyi eline alıp onu sonunda demokrasiye kavuşturdu. İşlerliği olan bir ekonomiye sahip kıldı. İnsanların eğitim-öğretim gördüğü, dillerini öğrendiği bir ülkeye dönüştürdü. Ama bütün bunları rahatı yerinde zengin bir ülkede değil, son derece yoksul, yakılıp yıkılmış bir ülkede yaptı. Çiftçilik yapmak için hayvan kalmamıştı. Kentler yıkılmıştı. İşte bunun için Atatürk’ün çok üstün başarılar sergilediğini düşünüyorum. ”
“ Çoğu kişi yalnız İzmir’in yakıldığını sanır. Oysa Doğu ve Batı Anadolu’daki hemen her kentin yakılıp yıkıldığı gözden uzak tutuluyor. Yunanlıların çekilirken her yeri yakıp yıktığı unutuluyor. ” Prof. Dr. Justine Mc CARTHY (Kentucky Louisville Üniversitesi)
“ Atatürk, yaşamını ülkesine adamış örnek bir insandı. ”
“ Türkiye’yi çağdaş dünyanın bir parçası yapmak istedi. ”
Prof. Dr. Catherine BURIL
(ABD Colombia Üniversitesi)
“ Atatürk zaferlerin en büyüğünü, milletinin yeniden doğuş zaferini kazandı. ” DE GAULLE
“ Atatürk sağ olsaydı, dünyanın görüntüsü başka olurdu. Gerçekten Atatürk sağ olsaydı ya da biz o büyük insanın yolundan gidebilseydik, dünyadaki Türkiye başka olurdu. ” WINSTON CHIRCHILL
“ Türkler kendi milli kurtuluşları için dövüşüyorlar. Mustafa Kemal tabi bir sosyalist değil. Ama görülüyor ki, iyi bir teşkilatçı, yüksek anlayışlı bir lider. ”
LENİN
“ Beni biraz sola çekiniz ve Mustafa Kemal’e yaklaştırınız.” ROOSVELT
· “ Mustafa Kemal’in kişiliği halk kitlelerinin ayaklanması ve halk mücadelelerinin öncüsü olmuştur. Bu mücadeleler, O’nun ölümünden sonra genişlemiş. Doğu ve Batı bloklarının arasındaki üçüncü dünyaya sirayet etmiş ve onu sömürge tahakkümünden kurtarmıştır.
Onun ölmez eseri, egemenliklerini elde etmiş milletlerin, kaderlerini hükmedenler için ışıklı bir örnek ve bir ilham kaynağı olarak kalacaktır. ”
HABİB BURGİBA
“ O bizimdir. Büyük değerler salt ait oldukları toplumun değil, tüm dünyanın malıdırlar. Aynı şekilde Atatürk de bir dünya değeridir. Bunun için Türkiye’nin O’nu tekeline almasına izin veremeyiz. Prof. ALİ MAZURİ
“ Atatürk’ün hayatı ve eseri sadece Türkiye için değil, fakat dünyanın bütün hür milletleri için bir ilham kaynağı olmaya devam edecektir. ”
ÇAN KAY ŞEK
“ Mustafa Kemal ; bir millet, bütün vasıtalarından mahrum edilse dahi, kendini kurtaracak vasıtaları yaratabileceğini ispat eden adamdır. ” ADOLF HİTLER
“ O çok ayrı, bambaşka bir adamdır. ”
MUSSOLİNİ
· “ Askerlik dehasıyla, insanlık idealini Atatürk kadar nefsinde birleştirmiş bir adam tanımıyorum. ”DOUGLAS MC ARTHUR
“ O’nu sizler layıkıyla takdir edemezsiniz. Büyüklüğünü gereği kadar ölçemezsiniz. O, yüce bir dağa benzer. Eteğinde yaşayanlar, bu yüceliği fark edemezler. Bu dağın azametini kavrayabilmek için O’na uzaklardan bakmak gerekir. ” KLOD FARER
“ Gazi konuşmayı severdi ; çünkü karşısındakini ikna etmek isterdi. Hayallerinde gerçekçi olup, arzularının bu sınırların dışına çıkmasına izin vermezdi. Bu karakterinin en dikkat çekici özelliği idi. Özlemlerini frenlemeyi bilirdi. ”
CHARLES DE CHAMBRUN
“ Atatürk yalnız Türkiye’nin değil, bütün insanlığındır. ”
GEORGE BLANCHE
“ Atatürk Türk toplumunu yaratma çabalarındaki başarıları da, gelecekteki Türk halk yığınları, onun bıraktığı mirasın artık kendilerine ait olduğunu öne sürdürebildikleri zaman gerçekten güven altına alınmış olacaktır. Atatürk bunalımlı dönemlerin lideridir, karizmatik liderdir. ”
DAKWART A. RUSTOW
· “ Yeni Türkiye Atatürk’le yalnız İslam anlayış ve görüşlerini değil, aynı zamanda Avrupa’nın düşünce biçimini de aşmıştır. Türkiye bir dürüstlük, samimiyet ve gerçekçilik politikası gütmekte ve bu yüzden tepkilere, başarısızlıklara uğramamaktadır. Bu politikanın kendinden öncekilere benzer yanı olmadığı gibi, taklidi de yoktur.
Atatürk’ün reformları ve sözleri göklerde bayrak gibi dalgalanıyor. Bu bayrak dünyaya barışı getirecektir. Ve bizler, bu büyük insanın düşüncelerini bile takip edebilecek güçte değiliz. ”
HERBERT MELZİG
· “ Sevimli, sempatik, mütevazi duruşlu, fakat kararlarında aşırı derecede ısrarlı, dileklerinde sarsılmaz surette sebatlı, görüşlerini açıklamada tereddüte yer bırakmayacak derecede açık bir liderdir Atatürk. ” LİMAN VON SANDERS
· “ Atatürk milletin yürüyeceği yolu çizmiştir. O yöneticidir. Tavsiyelerde bulunur. Her sahada verdiği direktifler toplumun faydasına olduğu için umumun tasvibini görür. Atatürk, istibdatla zor kullanarak milletini idare etmez, milletin genel tasvibi ile hareket eder. ”
GERARD TONGAS
· “ O zamandan beri Gazi Mustafa Kemal, Atatürk yani Türklerin babası olarak adlandırıldı; bu ismi, savaşlardaki başarıları, barışçı çalışmaları ve uygarlaştırıcı adımları ile hak etmişti... ”
“ Kuşkusuz tahta çıkabilirdi; sağ duyusu ve akılcılığı onu bundan uzak tutmuş, milletin babası Atatürk olayı tercih etmişti. Kasılmadan, övünmeden, şatafata kapılmadan düşünür niteliğini korumuş ve itibarı artmakta devam etmiştir.”
Charles DE CHAMBRUN
· “ Tarih, bu insan gibi vatanını kurtaran -daha gerçeği dirilten- büyük adamları her zaman sinesinde barındırır. Büyük bir mücadeleye teşebbüs etmek, çoğu zaman ölümsüzleşmeye yeter. Vercigetorix buna misaldir. –Galyalı kahraman gibi- Türk kahraman da her şeyin kaybedildiği zannedilen bir zamanda işe müdahale etti ve sonuç olarak her şey yeniden gözden geçirildi. Gerçekten, ben de Sevr’den sonra Türkiye’nin öldüğüne inanmıştım. Halbuki, Türkiye, Mustafa Kemal başında olduğundan beri yaşamakta ; hem de o kadar güçlü ki. ”
“ İşte, Türkiye’yi diriltmiş olan insan... Ona, inkarı mümkün olmayan bir heyecanla bakıyorum. Yaratıcı, eserine benziyor. Uzun ve aynı zamanda kuvvetli bir yüz, düşünceyi belirten derin kırışıklıkların yer aldığı geniş alın, enerji dolu çene, iki buzul gibi mavi gözler ; işte çehrenin açıkladığı özellikler ki insanı büyülemekte. Öyle geliyor ki bu hatları gevşetecek bir gülümseme mümkün değil ; ama gülümseme birdenbire ve şaşırtıcı bir tatlılıkla ortaya çıkıyor. Yaşı da belli olmuyor. Söylenenlere bakılırsa, Mustafa Kemal Paşa kırk bir yaşındadır. Kırışıklıklar derin, fakat bıyığı kumral, saçlar seyrelmiş, yumuşak görünümdedir. Mustafa Kemal Paşa’nın uykuya karşı inanılmaz şekilde karşı koyduğunu biliyorum. Yirmi bir gün süren bütün Sakarya Savaşı boyunca, en uzunu ancak beş saat olmak üzere, altı gece uyuyabilmiştir. Anadolu’nun Birinci Adamı böyledir. ”
“ Kendisiyle konuşuyoruz. İşte bir olağan dışılık : bu insan, muhatapları ile konuşurken onları dinliyor. Devlet adamları ile sık teması olan bir kimse, bunun nadiren karşılaşılan bir durum olduğunu bilir. Alışıldığı üzere, devlet adamları ile konuştuğunuz zaman, bunlar kendi kehanetlerine inanmış olarak insanı hiç dinlemezler ve sizin onlara söyleyeceklerinizi farz ederek önceden cevaplarını hazırlarlar. Sayabileceğim birçok devlet adamının tersine, Mustafa Kemal Paşa çok dinliyor, uzun zaman ve pek az cevap veriyor... ”
Claude FARRERE
· “Türkiye, son yıllar boyunca tarihin en şaşırtıcı devrini yaşamıştır. Bütün dünya onun çöktüğünü ve can çekiştiğini sanırken, birdenbire, adeta insanüstü bir gayretle doğrulmuş ve ilerlemiştir. Bu olay, o derece beklenmedik idi ki, gelecek kuşakların daima dikkatini çekeceğine inanmaktayız ; çünkü Türk’ün -haksız yere- değişikliğe ve çaba göstermeye yeteneksiz olduğunu iddia eden bütün tahminleri şaşırtmıştır. Ülkede gerçekleştirilen değişiklikler, şekil ve görünümde basit değişiklikler olmamıştır ; yok olan yalnız sultanlık ve halifelik değildir, bütün eskimiş Doğu’dur. Asırlardan beri, uygar ülkelerin uzağında efsaneler, teokratik yasalar, çağa uymayan yaşama biçimleri, akla aykırı, geçerliliği kalmamış kurallar içinde hapsedilmiş olarak yaşayan bu millet, birdenbire hayatın ve aklın çağrısı ile ortaya atılmış ve ilerlemiştir.”
Paul GENTİZON (Paris 1929)
· “ Kendisine haklı olarak Atatürk, yani Türklerin Ata’ sı denen Mustafa Kemal, girişim ve umutların gürültüsüyle ortalığı velveleye vermeden çalıştı. Düşmanın, insana şaşkınlık veren bu yapıt hakkında pek az şey bilişi de herhalde bundandır.” Georges DUHAMEL
· “ ... Ama asıl sevdiği ve zamanla milletinin de seveceği, ihtilalin beşiği ve devletin başkenti Ankara’ydı. Başkentin planlamasına ve yeniden imar edilmesine ciddi bir şekilde başlamıştı. (...) Zamanla, havası belki taşralı olan ama karakter bakımından Batılı ve yeni Türkiye Cumhuriyeti’ne şeref verecek bir şehir ortaya çıkacaktı. ”
Lord KİNROSS (Londra 1964)
· “ Mutlak bir yönetimin küllerinden ve zihniyetinden yepyeni bir devlet çıkardı. Felaketlerle dolu bir savaşta artık her şeyin kaybolur gibi olduğu bir sırada onun Türk halkına karşı inancı bir an bile sarsılmadı. Bu savaş övünç verici bir askeri geçmişe sahip bir ulus için çok acı bir denemeydi. İşte Atatürk Türk halkının kendi kendine olan güvenini yeniden canlandırdı, zihinlerini özgürlüğe kavuşturup güçlerini harekete geçirdi. Eskimiş bir geçmişi gömüp ulusuna geleceğin kapılarını açtı ve bu ulusa sonuna kadar inandı. ”
“ Kemal Atatürk’ün ileriyi görüşü o kadar keskin ve isabetli, olayların alacağı yön, halkın duyguları ve Türkiye’nin dış ilişkilerinin gerekleri konusundaki sezisi o kadar doğruydu ki, çevresindekiler kendilerine güç ve karışık gelen meselelerde ne yolda hareketedeceklerini O’na danışırlardı. Bu gibi durumlarda karşısındakine
yardıma her zaman hazırdı, ancak emretmez, sadece yol gösterirdi. ”
Sır Percy CORAINE
· “ Düşüş en derin noktasına vardığı, Osmanlı İmparatorluğunun son kalıntıları da dünya haritasından silinmek üzere olduğu sıradadır ki Mustafa Kemal ortaya çıktı. ”
“ Meydana getirdiği eser, geçmişte benzeri olmayan bir eserdir. ”
Benoist-MECHIN
“ Gerçekten de, dahi bir asker ve siyaset adamı (ki pek az görülen bir bağdaşmadır bu) olan Mustafa Kemal çağımıza kendi damgasını vurmuştur. ”
“ Yaşamına gelince... Ülkesi için sürekli bir didinme, bir savaşma olmuştur bu ; yurduna hizmet yolunda bükülmez bir istem ; yalan dolan tanımaz bir asker açık yürekliliği. ”
Rene MARCHAND (Paris 1927)
“ Atatürk’ün saltçı yönetimi, ortaya koyduğu yapıtın sonuçları göz önünde tutulunca, tümüyle yerinde görülür. Çünkü, Atatürk, ardında Türkiye’nin yeniden saltçı bir yönetimin boyunduruğuna girmesini olanaksız kılacak kadar güçlü demokratik kurumlar bırakmıştır. ”
“ Atatürk, insanların bilinçli düşünceyle, irade gücüyle, tarihlerini bugün de yaratabileceklerini gösterdi. Başarısı (geçmişe dönüp her şeye topluca bakıldığı zaman bile) kaçınılmaz bir yön taşıyan, başka türlü düşünülmesi olanaksız bir başarı değildir. Tarihte bu olay ölçüsünde önemli, kesin bir olayın daha az beklenir, daha az kestirilir olduğu pek görülmemiştir. ”
Herbert J. MULLER (New York 1961)
· “ Mustafa Kemal’in yapıtı, bir ulusu değiştirmek, onu gençleştirmek, aydınlığa kavuşturmak ve örgütlendirmek yolunda şimdiye dek yapmaya pek yürek bulunamamış,usa en şaşkınlık verici girişimlerden biri olmuştur.”
Rene PINON (Paris 1931)
· “ ... Türkiye’yi 20-30 yıl önce görüp bugün tekrar ona dönen gezginler, büyük savaştan bu yana. Atatürk’ün tartışma götürmez önderliğinden bu yana, bu ülkenin ne duruma yükseldiğini doğru olarak ölçebilirler. ”
Eugene PITTARD (1939)
· “ Başarılarının gizi ise şuradadır : Girişeceği her atılımı önceden içinde uzun uzun, hiçbir şeyi rastlantıya bırakmadan, en ufak, ayrıntılarına dek hesaplayarak, işleyip olgunlaştırır. ”
“ Günü geldi mi, tasarlamış olduğu şeyi açıklar ; bunun başarıya ulaşacağına kesinlikle güveni vardır artık. O zaman dudaklarında yeniden, yengilerinden bir gün önce söylediği hep şu sözler belirtir : Büyük şeyler göreceksiniz ! ”
Noelle ROGER (Paris 1930)
· “ Türk yurtseverliğinin gerçekleştirmeye çalıştığı ulusal yenileşme çabasındaki yücelik ve soyluluğu kavrayıp buna saygı göstermesini bilecek herkes, bir dostluğun kendisine doğru açılmış dolambaçsız ve güvenilir yolunu kolaylıkla bulacaktır. Bu dostlukta, ona gerçekten bel bağlamışlar için, hiçbir hainlik, hiçbir umut kırıklığı yer almaz. ”
Albert SARRAUT
· “ ... Son yirmi yıl boyunca, her geçen yılla, gerek yurdunda, gerek yabancı ülkelerde kendisine verilen değer artmış, saygınlığı büyümüştü. Belli başlı çağdaşlarından birkaç tanesi, gönüllerde ne kadar korku uyandırıyorsa, Atatürk o kadar saygı uyandırmıştır. Daha çok yaşamış olsaydı, daha da çok işler başarırdı ama şimdiki durumda, ordularına, temeli sağlam oturtulmuş bir devlet gibi imrenilir bir kalıt bırakmıştır. ”
Donald E. WEBSTER
(Philadelphia 1939)
“ Bütün ünler arasında Atatürk, en büyüğüne nail oldu. Ulusunu
çağdaşlaştırma ünü. ”
Fransa Cumhurbaşkanı Charles de GAULLE
(25 Ekim 1968’deki Türkiye ziyaretinde,
Anıtkabir özel defterinden alıntı)
“ Atatürk, insanlık için yararlı küreselleşmenin nasıl olabileceğini de sergilemiştir. ” Andrew MANGO
(İngiliz İletişimci)
ATATÜRK VE LAİKLİK
· “ Atatürk, özgürlük ve barışın ölümsüz mimarı ”
Prof. Dr. Bernard LEWIS
(ABD Princeton Üniversitesi)
· “ Laiklik, Avrupa Birliğinin koşullarından biridir. ”
“ Türkiye, Batılı uluslarla Müslüman ülkeler arasında bir köprüdür. ”
(Alman Bilim Adamı)
· “ Sanırım, yalnız başka İslam ülkelerinde değil, birçok Müslüman olmayan ülkede de eksik olan şey, M. Kemal Atatürk yeteneğinde önderlerin bulunmayışıdır. ”
Prof. Dr. Heath LOWRY
(Princeton Üniversitesi)
· “ Bence, Atatürk Türkiye’si gerçekten de İslam ile demokrasi, laiklik ve çağdaşlaşma arasında herhangi bir bağdaşmazlık bulunmadığının kanıtıdır. ”
Dr. Joseph SISCO
(ABD’li Diplomat)
· “ Türkiye, İslam dünyasında bir mucize manzarası göstermektedir. Türkler ebediyen Atatürk’e minnettar kalacaklardır. ”
&