SİYASET (POLİTİKA)

SİYASETİN TANIMLANMASI

1- Siyaset, en geniş anlamda, insanların hayatlarını düzenleyen kurallar yapmak, korumak ve geliştirmek için gerçekleştirdikleri faaliyetlerdir.

2- (Çatışma ve işbirliği) Acıklanan çerçeve içinde siyaset, çatışma ve işbirliği olgularıyla karmaşık bir bağlantı içindedir.

Bir yandan rakip fikirlerin, isteklerin, rekabet eden ihtiyaçların ve çatışan çıkarların varlığı insanların beraberce tabi oldukları kurallar hakkında aynı fikirde olmamaları ortaya koyarken; diğer yandan insanlar bilirlerki, bu kurallar üzerinde etkili olmak veya onların yürürlükte kalmasını sağlamak için birlikte çalışmak, elbirliği etmek zorundadırlar.

İşte bu nedenledirki siyasetin temel özelliği genellikle rakip güçlerin, görüşlerin ve birbirleriyle rekabet halindeki çıkarların uzlaştırıldığı, bir çatışmayı çözme ve önleme süreci olarak tasvir edilir.

3- Siyaset kavramını netleştirmeye yönelik çalışmaların önündeki iki büyük sorun.

Birincisi, kelimenin gündelik dilde kullanımı ile ilgili. Siyaset sözcüğü “Yüklü” bir terim. Genel olarak toplumda “Siyaset” kirli bir uğraşı olarak algılanır. Sıkıntıların, dertlerin, kargaşanın ve hatta şiddetin, korkunun, aldatmanın, vurgunun, yalanın sebebi, kaynağı olarak görülür. Yüzyıllarca bu kanaatler pek değişmemiştir. “Siyaseti, dünyada yükselmenin aracından başka birşey değildir” şeklinde tanımlayan düşünürlere rastlanır. “Nefretin sistematik örgütlenmesi” diyenler vardır. Bu nedenlerle siyaseti tanımlamaya çalışan girişimlerin herşeyden önce bu peşin yargılardan temizlenmesi gerekir. Kısaca, “Siyaset” terimi kötü bir şöhrete sahiptir. Bunu bu kötü şöhretten kurtarmak Siyasetin değerli, hayat için önemli ve övgüye değer olduğu fikrini yerleştirmek ve bilinçlendirmek için çaba sarfetmek zorunludur.

İkincisi, Çözümü daha güç bir sorundur. Çünkü kavram hakkında düşünürlerin üzerinde anlaştıkları, fikir birliğine vardıkları bir tanım yoktur. Her biri bir başka açıdan kavrama yaklaşır ve tanımlarlar.

İktidarı kullanma, otoriteyi kullanma, kollektif karar alma, kıt kaynakları tahsis etme, aldatma gibi birçok yaklaşımlara rastlanır. Kısaca “Siyaset özü bakımından tartışmalı bir kavramdır.” Genel olarak siyaseti toplumsal kuralların yapılması, korunması, değiştirilmesi şeklindeki tanımlara da açıklık getirmek için Siyaset hakkındaki farklı görüşlerin ve yaklaşımların belirlenmesi gerekir. Bunlar:

● Hükümet etme sanatı olarak Siyaset

● Kamusal işler (Kamu sorunları) olarak Siyaset

● Uzlaşma ve mutabakat olarak Siyaset

● İktidarın ve kaynakların dağıtımı olarak Siyaset

4- Hükümet etme sanatı olarak siyaset:

“Siyaset bir bilim değil… bir sanattır.” Bunu Alman Başbakanı Bismarkın söylediği rivayet edilir. Bu yaklaşımla sanat, hükümet etme sanatı, kollektif kararların alınması ve uygulanması yoluyla toplumun içinde bir kontrol, denetim kurmak anlamındadır.

Siyasetin “Devletle ilgili olan” anlamına geldiği görüşü geleneksel bir yaklaşımdır. Ancak çok sınırlı bir siyaset görüşüdür. Buna göre siyaset Yasama meclislerinde, bakanlar kurulunda, hükümet dairelerinde ve bunların kapsadığı yerlerde görülür, yürütülür. Bu anlayışta siyasetçiler kamu görevlileri ile bir kısım lobicilerle sınırlıdır. Kısaca bu yaklaşımla siyasetin anlamı, insanların çoğunun, kurumların çoğunun ve toplumsal faaliyetlerin çoğunun siyasetin “dışında” kabul edilmesidir.

Ülkenin yönetim işine dahil olmayanlar siyaset dışındadır ve “Siyasi olmayanlar”dır.

Siyaset, devlete bağlı bir faaliyet olarak kabul ve tasvir edilir.

Bu tür bir siyaset anlayışı özellikle bireylerin kendi çıkarları peşinde koştuğu, siyasi gücün yozlaştırıcı olduğu (iktidardakiler makamlarını kişisel amaçları ve başkalarının pahasına istismara meyillidirler) bir dünyada geçerli değildir.

5- Kamusal işler olarak siyaset:

Bu siyaset anlayışı, hükümetin dar alanlardaki otoritesini aşarak Kamu hayatı veya Kamusal işler olarak düşünülen faaliyetleri içine alır. “Siyasi olan” ile “Siyasi olmayan” ayırımı kamusal alan ile özel olarak düşünülen alan arasındaki ayırım ile örtüşür.

Kamusal hayat ile özel hayat arasındaki sınır nasıl çizilmelidir. Bu ayırımda devlet ile sivil toplum ayırımına uymaktadır.

Kamusal hayat, (Devlet Kurumları) hükümet, mahkemeler, polis, ordu, sosyal güvenlik kurumları gibi toplum hayatının örgütlenmesinden sorumlu yetkili ve görevli yerlerdir.

Sivil toplum (Kamusal olmayan alan) aile, akraba grupları, özel işletmeler, sendikalar, kulüpler, cemaat gruplarıdır. Bunlar vatandaşlar tarafından toplumdan çok kendi çıkarlarını tatmin için kurulmuşlardır. Finansmanlarıda özeldir.

Kamusal/özel ayırımı temelinde siyaset, devletin kendi faaliyetleriyle ve sadece kamusal organları eliyle yürüttüğü sorumluluklarla sınırlıdır. Bireylerin kendi kendilerine yapabildikleri faaliyetler (İktisadi- ev hayatı) siyasi değildir.

6- Uzlaşma ve Mutabakat olarak Siyaset:

Bu yaklaşım siyaseti belirli alanlardaki uygulamalardan çıkararak kararların alınması ile ilgilidir. Siyaseti, çatışmaları çözmenin bir yolu olarak kabul eder. Çeşitli çıkar çatışmalarını zor ve güç kullanmadan, uzlaşma, uyuşma ve müzakereler yolu ile çözmenin daha doğru, etkin ve faydalı olacağına inanır. Siyaset, mümkün olanın gerçekleştirilmesi sanatıdır.

Bu tür bir yaklaşım ve tanım gerçekte siyaset kavramının gündelik kullanımı içinde yer alır. “Siyasi bir çözümden söz edildiğinde, barışçıl çözüm ve hakemlik amaçlanmaktadır.

Siyaset, farklılaşan çıkarların, iktidardan onlara bütün bir toplumun refahı ve varlığının devamı için taşıdıkları önemle orantılı olarak bir pay vererek, belirli kurallar içinde uzlaştırılması faaliyetleridir.

Bu görüşe göre siyasetin anahtarı, iktidarın yaygın biçimde dağıtılmasıdır. Bu tür siyaset yaklaşımı, toplumun uzlaşması mümkün olmayan bir çatışmadan çok mutabakatla yönetilebileceğine, müzakere ve tartışmanın faydasına derin bir inanca dayanmaktadır.Uzlaşmazlıklar, yıldırma, korkutma ve şiddete başvurulmaksızın çözülebilir.

Bu siyaset anlayışı açıkça olumlu bir niteliktedir.

Siyaset medeni ve medeniyetleştirici bir güç olarak görülebilir. İnsanlar bir faaliyet olarak siyasete saygı duymaya özendirilir. Toplumların siyasi hayatına katılmaları, kendi hayatlarını kendilerinin yönetmeleri ve geleceklerini belirlemeleri yolu açılabilir.

7- İktidar olarak Siyaset:

Siyaset anlayış ve tanımının en geniş ve en radikal (gerçekçi) olanıdır. Bu yaklaşımla siyaset, bütün sosyal faaliyetlerde ve beşeri varoluşun her alanında geçerlidir.

Siyaset, kamu ve özel bütün kollektif faaliyetlerin ve bütün beşeri grupların, kurumların ve toplumun merkezindedir. Siyaset karşılıklı sosyal etkileşimin her düzeyinde mevcuttur. Uluslararası düzeyde olduğu gibi, ailelerde, küçük arkadaş gruplarında da bulunur.

Siyasi faaliyeti, diğer faaliyetlerden ayıran özellik nedir?

En geniş anlamıyla siyaset, insanlığın varoluşunun akışı içinde kaynakların üretimi ve daıtımı ile ilgilidir. Siyaset iktidar demektir. Hangi yolla olursa olsun arzulanan sonuca ulaşabilmektir. (ulaşabilme kapasitesidir) Soru, kim, neyi, ne zaman alacağıdır. Beşeri ihtiyaçlar sonsuzdur. Karşılayacak kaynaklar ise kıttır. Siyaset bu kaynaklar üzerinde bir mücadele olarak görülür. İktidar da bu mücadelenin yapılmasının yoludur.