|
1. DÖRDÜNCÜ KISIM Tüzük <<< |
|
BİRİNCİ BÖLÜM
PARTİ DİSİPLİN KURULLARI Madde 129- Kanunlara, parti tüzük, yönerge ve programına, parti yetkili makam ve organları kararlarına aykırı davranışta bulunan partililer hakkında disiplin soruşturması yapmaya ve karar vermeye yetkili ve görevli Disiplin Kurulları aşağıdadır: a- İl Disiplin Kurulları b- Genel Disiplin Kurulu c- TBMM Parti Grup Disiplin Kurulu ç- Müşterek Disiplin Kurulu
İKİNCİ BÖLÜM
İL DİSİPLİN KURULLARI Madde 130- İl Disiplin Kurulu, her İl’de İl Kongresi tarafından İl Yöne- tim Kurulu’nun seçimine ilişkin usul ve esaslara göre seçilen beş asil ve beş yedek üyeden oluşur. İL DİSİPLİN KURULLARININ BAKACAĞI İŞLER Madde 131- İl Disiplin Kurulu, tüzükte Genel Disiplin Kurulu’nun ilk derecede bakacağı işler olarak belirtilenler ile TBMM Parti Grup Disiplin Kurulu’nca bakılacak işler dışında kalan ve İl çevresinde partiye kayıtlı üyeler hakkında birinci derecede disiplin soruşturması yapar ve karar verir. İl Disiplin Kurulu kararlarına karşı, bildirimden itibaren on gün içinde ilgili kişi veya İl Yönetim Kurulu tarafından Genel Disiplin Kurulu’na itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen Disiplin Kurulu kararı kesinleşir. Ancak İl Disiplin Kurulu’nca verilmiş ihraç kararına karşı itiraz edilmemiş olsa bile, İl Disiplin Kurulu Başkanlığı’nca ilgili soruşturma dosyası incelenmek üzere on beş gün içerisinde Genel Disiplin Kurulu’na gönderilir; çıkarma kararı, Genel Disiplin Kurulu’nun onayıyla parti içi işlemler bakımından kesinleşir. GENEL DİSİPLİN KURULU Madde 132- Genel Disiplin Kurulu, partinin en üst Disiplin Kurulu olup, Parti Genel Kurulu tarafından Genel Yönetim ve Genel Yürütme Kurulu üyelerinin seçimlerine ilişkin usul ve esaslara göre seçilen yedi asil ve yedi yedek üyeden oluşur. GENEL DİSİPLİN KURULUNUN BAKACAĞI İŞLER Madde 133- Genel Disiplin Kurulu, aşağıda yazılı işleri birinci derece Disiplin Kurulu, İl Disiplin Kurulu kararlarına karşı yapılan itirazlar ile tüzük gereği intikal eden İl Disiplin Kurulları’nın ihraç kararlarını ikinci derece Disiplin Kurulu olarak inceler ve parti içi işlemler açısından kesin olarak karara bağlar. a- Genel Disiplin Kurulu’nun I. Derecede Bakacağı İşler: 1) Partinin Kurucu Üyeleri 2) Partinin Genel Başkanı, Genel Yönetim Kurulu asil ve yedek üyeleri, Genel Yürütme Kurulu asil ve yedek üyeleri ile Partinin Genel Saymanı, 3) İl Yönetim Kurulları ile İl Disiplin Kurularının Baş- kan ve asil üyeleri, İl ve İlçe Belediye başkanları, yan kuruluşların İl başkanları, 4) Kendi Başkanı ile asil ve yedek üyeleri, 5) TBMM nin partili eski üyeleri ve eski iktidar üyele- ri, haklarında birinci derecede disiplin soruşturması yapar ve parti içi işlemler açısından kesin olarak karara bağlar. b- Genel Disiplin Kurulu’nun II. Derecede Bakacağı İşler : Genel Disiplin Kurulu, İl Disiplin Kurulları’nca verilen kararlara karşı yapılan itirazlar üzerine ve tüzüğün 132. maddesinin son bendi gereği gönderilen disiplin dosyalarını ikinci derece Disiplin Kurulu olarak inceleyip, lehte veya aleyhte karara bağlanmasına, durumun niteliğine göre gerekli olan kararı verir. İtiraz üzerine verilen kararlar, parti içi işlemler açısından kesindir. TBMM PARTİ GRUP DİSİPLİN KURULU Madde 134- Grup Disiplin Kurulu, partinin TBMM Grubunca Grup Yönetim Kuruluna ilişkin usul ve esaslara göre kendi üyeleri arasından gizli oyla seçeceği beş asil ve üç yedek üyeden oluşur. TBMM PARTİ GRUP DİSİPLİN KURULU’NUN BAKACAĞI İŞLER Madde 135- Grup Disiplin Kurulu, grup üyelerinin partiden geçici ve- ya kesin ihracını gerekli kılan eylemlerin dışında kalan, tüzükte yazılı ve TBMM parti grup iç yönergesinde belirtilen disiplin suçları ile ilgili işlere bakar ve kesin olarak karara bağlar. Tüzükte yazılı esaslar saklı kalmak kaydıyla milletvekilleri hakkında yapılacak disiplin soruşturmasının şekli ve usulleri ile soruşturmayı gerektiren diğer haller, verilecek disiplin cezaları ve kesinleşme halleri, grup iç yönergesinde belirtilir. MÜŞTEREK DİSİPLİN KURULU GÖREV VE YETKİLERİ Madde 136- Müşterek Disiplin Kurulu, Genel Disiplin Kurulu ile TBMM Parti Grup Disiplin Kurulu’nun birlikte toplanmasından oluşan kuruldur. Genel Disiplin Kurulu Başkanı, Başkan Vekili ve Sekreteri bu kurulun Başkanlık Divanını oluşturur. Kurul, TBMM parti grup üyelerinin partiden geçici veya kesin ihraçlarını gerektiren eylemleri dolayısıyla disiplin soruşturması yapar; parti içi işlemler açısından kesin olarak karar verir. Genel Disiplin Kurulu ile Grup Disiplin Kurulu’na ilişkin çalışma usul ve esasları bu kurul içinde geçerlidir. DİSİPLİN KURULLARINA İLİŞKİN MÜŞTEREK HÜKÜMLER Madde 137- Her Disiplin Kurulu’nun görev süresi, Yeni Disiplin Kuru- lu’nun seçilmesiyle son bulur. Disiplin Kurulları, seçilmelerinden sonra en yaşlı üye başkanlığında yapacağı ilk toplantıda gizli oylama ile bir Başkan, bir Başkan Vekili ve bir Sekreter seçimini yapar. Partili hiçbir üye, aynı zaman diliminde aynı veya farklı düzeyde başka bir Disiplin Kurulu üyeliği yapamaz. Grup disiplin üyeliklerinde boşluk olması halinde sıradaki yedek üye göreve davet edilerek, kurul üyeliği tamamlanır. Gündemi belirlenen toplantılara, haklı mazeret olmaksızın arka arkaya üç kez veya bir yıl içerisinde aralıklı altı kez katılmayan üye Kurul Üyeliğinden istifa etmiş sayılır; yerine yedek üye davet edilir. Disiplin Kurulları üye tam sayısının en az 2/3 ile toplanır ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile karar verir. Disiplin Kurulu Başkan ve üyeleri kendi haklarında yürütülen soruşturmalara katılamazlar. Disiplin Kurulu’na sevk edilen partilinin savunması alınmadan veya savunma vermekten vazgeçtiği anlaşılmadan karar verilemez. Savunma için gerekli süre, davetin ilgiliye bildiriminden itibaren on beş gündür. Seçimlerde veya kamuoyu önünde açıkça veya yayın yolu ile işlenen disiplin suçları için süre yedi gündür. Savunma çağrısı Kurul Başkanınca yapılır; yazıda uygulanması istenen disiplin cezası ile buna neden gösterilen söz veya fiiller açıkça belirtilir. Savunma davet yazısı, ayrı adres bildirilmemişse ilgilinin parti üye formunda yazılı adresine tebliğ edilir veya gönderilir; bulunamaz veya kabulden imtina etmiş ise, savunmadan vazgeçtiğine karar verilerek dosyasındaki bilgi ve belgelere göre gerekli karar verilir. Disiplin Kurulları, kendilerine intikal ettirilen işler hakkında yasa ve tüzük hükümleri ile zaruret hallerinden kaynaklanan durumlar saklı kalmak kaydı ile otuz gün içerisinde karar verirler. DİSİPLİN KURULU’NA SEVK YETKİSİ Madde 138- Disiplin Kurulları, doğrudan soruşturma yapamazlar. İl Disiplin Kurulu’na sevk yetkisi, İl Yönetim Kurulu’na; Genel Disiplin Kurulu’na sevk yetkisi, Genel Yönetim ve Yürütme Kurulu’na; TBMM Parti Grup Disiplin Kurulu ile Müşterek Disiplin Kurulu’na sevk yetkisi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Parti Grup Yönetim Kurulu ile Genel Yönetim ve Yürütme Kurulu’na aittir. Disiplin Kurulu’na sevk kararı, ilgili kurulun üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır. Karardan önce ilgilisini dinleyip, gerek gördüğü inceleme ve araştırmaları, görevlendireceği üye veya üyeleri vasıtasıyla yaptırabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM DİSİPLİN SUÇ VE CEZALARI
PARTİ DİSİPLİN CEZALARI Madde 139- Disiplin Kurulları’nca, yukarıda yazılı esas ve usule gö- re verilecek disiplin cezaları aşağıdadır. a- Uyarma, b- Kınama, c- Partiden veya Gruptan Geçici İhraç, ç- Partiden veya Gruptan Kesin İhraç. UYARMA CEZASINI GEREKTİREN HALLER Madde 140- Parti üyesinin veya kademe görevlilerinin yazılı olarak dikkatlerinin çekilmesidir. Yetkili organlara, davetli olduğu toplantılara mazeret belirtmeden katılmamak, durumu uygun olduğu halde beyan ettiği aidatı ödememek veya geç ödemek, disiplini bozacak davranışlarda bulunmaktır. KINAMA CEZASINI GEREKTİREN HALLER Madde 141- Üyenin tutum ve davranışlarından dolayı ayıplanması- dır. Parti görevini kabul etmemek veya yapmamak, parti içinde veya parti faaliyetlerinde kişisel çıkar gütmek, tutulması gereken defter ve kayıtları, kanun, tüzük ve yönergelere uygun olarak tutmamak, kendisine teslim edilen malzemenin ihmal sonucu kaybına yol açmak, bir yıl içerisinde iki defa uyarma cezası almaktır. PARTİDEN VE GRUPTAN GEÇİCİ İHRAÇ CEZASINI GEREKTİREN HALLER Madde 142- Bu ceza belirli bir süre için uygulanır ve sürenin dolma- sı ile ortadan kalkar. Parti organlarının toplantılarında alınan gizli kararları açıklamak, parti üyesi olduğu halde bağımsız aday olmak, partinin kademelerinde görev alanlar ile parti üyeleri hakkında gerçek dışı söylemlerde bulunmak, partiyi ve parti nüfuzunu kendi menfaatleri doğrultusunda kullanmak, partinin kendisine teslim etmiş olduğu malzemeleri kasten kaybetmek veya teslim etmekten kaçınmak, bir yıl içerinde iki defa kınama cezası almaktır. Geçici ihraç süresi iki aydan az, bir yıldan fazla olmamalıdır. Bu ceza, partiliye, parti ve grup çalışmalarına katılmaması, partideki görevinin sona ermesi, parti üyeliğinin ceza süresince askıya alınması sonuçlarını doğurur. Geçici ihraç, ceza süresi içinde geçerlidir. Geçici ihraç kararı, partilinin parti tüzük ve programına uyma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. PARTİDEN VE GRUPTAN KESİN İHRAÇ CEZASINI GEREKTİREN HALLER Madde 143- a- Partinin tüzük ve programına, anayasaya, insan haklarına ve demokrasiye aykırı söz ve davranışlarda bulunmak, desteklemek veya tamamen aykırı eylemlerde bulunmak, b- Türkiye Cumhuriyeti’nin temel niteliklerine ve Siyasi Partiler Kanununun (Kanunların Yapılması) Dördüncü Kısmı’nda yer alan usul ve esaslara aykırı eylem ve davranışta bulunmak; milletin birlik ve beraberliğine, bölünmez bütünlüğüne zarar verici faaliyetlerde bulunmak, c- Siyasi Partiler Kanunu’na göre parti üyeliğine engel bir eylem içinde olmasına rağmen partiden istifa etmemekte ısrar etmek, ç- Parti içindeki görev ve yetkisini kötüye kullanarak, resmi kayıt-belgeleri yok etmek veya tahrifat yapmak, d- Kendi menfaatleri doğrultusunda parti mal ve parası- nı kullanmak, e- Yoklama sonuçlarını değiştirmek, hile yapmak, f- Partinin kademelerinde görev alanlar ile parti üyeleri hakkında basın aracılığı ile gerçek dışı söylemlerde ve karalamalarda bulunmak, g- Geçici ihraç cezası almış olduğu eylem veya davra- nışı yinelemek. Kesin ihraç cezası, partilinin parti ile olan tüm bağının ve parti kaydının sona erdirilmesini içeren en ağır disiplin cezasıdır. Kesin ihraç kararı kesinleştikten sonra partilinin kayıtlı olduğu ilçedeki kütüğüne işlenir ve tüm teşkilatlar bilgilendirilir. PARTİ SUÇ VE CEZALARINA BAĞLI DİĞER HÜKÜMLER DİSİPLİN SUÇLARINDA ZAMAN AŞIMI Madde 144- Suç teşkil eden eylem vukuundan iki yıl, gerekli merci- lerin öğrendiği tarihten altı ay içinde sevk edilmemiş disiplin suçları hakkında soruşturma yapılamaz. TEDBİRLİ OLARAK DİSİPLİN KURULU’NA SEVK ETMEK Madde 145- Sevk işlemi, partilinin mevcut görevinden derhal uzak- laştırılarak tedbir almayı gerektirir. Partiden geçici veya kesin ihraç gerektiren durumlarda, yetkili kurul tedbirli sevk kararı alabilir. Tüzüğün 144. maddesinin 144/a-b-c bentlerinde yazılı haller dışında, tedbir kararı sevke yetkili kurulun üye tam sayısının salt çoğunluğu ile sağlanır. Tedbir kararı İl Yönetim Kurulu’nca verilmiş ise, partili 7 gün içinde soruşturmayı yapacak Disiplin Kurulu’na itiraz edebilir. Bu itirazı kurul 7 gün içinde karara bağlar. Bu karara karşı 7 gün içinde Genel Disiplin Kurulu’na itiraz edilebilir. Kurulun bu konuda 7 gün içinde vereceği karar kesindir. Tedbirli sevk kararları, Genel Yönetim Kurulu veya Genel Yürütme Kurulu yahut TBMM Grup Yönetim Kurulu tarafından verilmiş ise, yukarıda belirtilen süreler içinde soruşturma yapacak Disiplin Kurulu’na itiraz edilebilir. İtirazdan 7 gün içinde verilecek karar kesindir. Disiplin Kurulları, soruşturmanın her anında tedbirin kaldırılmasına doğrudan karar vermeye yetkilidirler. Soruşturma sonucu kurul ceza vermez veya kınama yahut uyarma cezasına dönüştürür ise, başka bir işleme gerek kalmaksızın tedbir kalkar ve bütün hakları partiliye geri verilir. DİSİPLİN CEZALARINA YARGI KARŞISINDA İTİRAZ HAKKI Madde 146- Partiden veya gruptan geçici veya kesin çıkarma ceza- sı verilen partili, Disiplin Kurulu’na sevk eden organ ile Disiplin Kurulu’nun yetkisizliğine veya kararın kanuna, parti tüzüğüne ve iç yönergeye esas ve usul bakımından aykırı iddiasıyla, parti itiraz yollarından sonra karara karşı 30 gün içerisinde kararı veren kurulun bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesi’ne itiraz edebilir ve mahkemenin 30 gün içerisinde alacağı karar kesindir. DİSİPLİN CEZALARINA AF YETKİSİ Madde 147- Genel Başkan teklifte bulunmuş ise, Disiplin Kurulların- ca belirlenen cezaların af yetkisi, Genel Yönetim Kurulu’na aittir. Kurul durumu inceler ve karara bağlar. |