|
|
|
|
SAĞLIK HARCAMALARININ ÖNEMİ VE İÇERİĞİ Son dönemlerde sağlık sektörüne tahsis edilen mali kaynakların sınırlı oluşu ülkelerin bu alana daha fazla kaynak ayırmaları konusunda bir baskı yaratmaktadır. Bu durum, aynı zamanda var olan kaynakların etkin kullanımı yanında, alternatif tahsis seçeneklerinin de ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu tür analizler yapılırken de ilk olarak, sağlık harcamalarının elde edilmesindeki sınırlamalar ve bu konuda var olan bilgilerin sağlık sektöründeki kaynakların yönetimi, planlanması ve geliştirilmesi konusunda yeterli olmasıdır.
Sağlık alanına ayrılan
kaynakların yetersiz olması birçok gelişmekte olan
ülke için temel bir sorun niteliğindedir. Kaynaklarla yapılması gereken harcamalar arasında, ihtiyaçların artmasından dolayı sürekli artan bir açık varken, diğer yandan artan nüfusla birlikte sağlık hizmetlerine erişilebilirliğin sağlanması gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır.
Gelişmekte olan ülkelerde
sağlık ekonomisi ile ilgili konularda çalışan
kurumların da bu alana olan ilgileri giderek büyümektedir. Bu alanda ilk adım olarak, sağlık sektörü ile ilgili olan ve olması gereken kaynak tahsisi ile ilgili analizlerin yapılması ve planlamanın sağlanması amaçlanmaktadır. Bu tür kurumların çalışmalarında bir ülkenin sağlık hizmetlerine nasıl daha fazla kaynak ayırabileceği, sağlık hizmetlerine temel, koruyucu ya da ıslah edici anlamda nasıl öncelik verileceği gibi konuları ele almaktadır. Bu analizler yapıldığında aslında ortaya çıkan en önemli sonuç, kaynaklar ve ihtiyaçlar - arasındaki açığın belirlenebilmesidir. Bu açığın belirlenmesinden sonra var olan kaynakların tahsis edilmesi ve bunların daha verimli ve etkin kullanılması ve bu bağlamda finansman seçeneklerinin ortaya konması gelir. Ancak bunların yapılabilmesi için bir ülkenin sağlık sisteminin iyi bir şekilde değerlendirilebilmesi ve sağlık harcamaları ile bilgilerin güvenilir olması gerekmektedir.
Sağlık harcamaları açısından
gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki mevcut
durumun incelenmesi açısından önemli farklar vardır. Örneğin, gelişmiş ülkeler açısından sağlık sektörüne ilişkin istatistiklere ulaşmak kolaydır. Gelişmekte olan ülkelerde ise bu konuda büyük sınırlamalar vardır.
1. Merkezi idarenin toplam
sağlık harcamaları,
2. Hastaneler ve harcamaları,
3. Klinik, poliklinik, tıp, diş
hekimliği ve pratisyenlerin harcamaları.
4. İlaç, protez ( takma, ilişme
) tıbbi ekipman, ile sağlık ürünleri ile
ilgili olarak yapılan harcamalar,
5. Kamu sağlığı harcamaları,
araştırma harcamaları ve diğer harcamalar.
Hidayet Çimen
|